Su Kayağı

Ayağa takılı kayaklar yardımıyla, hızla giden bir teknenin arkasına bağlı olan halata tutunarak su üstünde kaymaya dayanan açık hava sporudur.

Dünyada Su kayağı

Su Kayağı sporunun ilham kaynağının, karda atlar tarafından çekilen kayakçılar olduğu sanılmaktadır. İlk kez 1925 yılında ABD'li Fred Walter bu spor dalında patentini aldı.Gerçek anlamda bir spor olarak ilk kez denenmesi ise 1920'li yıllarda ABD'li Ralph Samuelson tarafından yapıldı.1930'lu yıllarda, başta ABD olmak üzere, Avustralya, İngiltere ve Fransa'da yaygınlaştı,1946'da ise, dünya çapındaki en önemli karar ve yönetim organı Dünya Su Kayağı Birliği "World Waterski Union" (WWSU) kuruldu. 1949 yılında Su Kayağında ilk Dünya Şampiyonası yapıldı; daha sonra bu şampiyona düzenli olarak sürdürüldü.

Su Kayağı sporuna çok genç yaşlardan itibaren başlanabilir. Bireysel bir spor olmasına rağmen yapılması için ekip çalışması gerekir. Başlangıçta yalnız yaz mevsiminde yapılan bir spor dalı olan Su Kayağı, artık tüm dünyada modern koruyucu elbiselerin yaygınlaşmasıyla yıl boyunca yapılabilen bir spor dalı olmuştur. Hatta bazı ülkelerde özürlüler için kurulan özel merkezlerde de Su Kayağı gerçekleştirilmektedir.

Kullanılan Malzemeler

Skiler: Alüminyum, cam elyaf ve tahtadan imal edilen skiler, genellikle 100-170 cm uzunluğunda olup genişlikleri, toplam uzunluğun en fazla % 30'u kadardır. Bununla birlikte her kategorinin skileri farklıdır. Ayrıca ölçüler, yarışmacının ağırlığına ve tercihine göre değişebilir. Gösteri (artistik Su Kayağı) yarışlarında kullanılan skiler diğer yarışmalarda kullanılanlara oranla daha kısadırlar. Kayakların üzerinde ayakların geçmesi için ayaklık, arka taraflarında ise denge kanatçığı bulunur. Düşme anında, skilerin yarışmacıya herhangi bir zarar vermemesi için sivri ve keskin ölümlerinin olmaması gerekir.

Çekme Halatları: Su Kayağında halat uzunluğu slalomda 18,25 m, rampa yarışmalarında 21,5 m iken gösteri yarışmalarında isteğe bağlı olarak değişir. Halatlar 6 mm çapında olup, plastik malzemeden yapılmış iplik örgülerinden oluşurlar. Ağırlığı 5.5 kg, çekebileceği ağırlık yükü ise 590 kg'dır. Çekme halatları, tutma yeri ve halat olmak üzere 2 bölümden oluşur. Halatlar, tutma yerinin içinden geçerek, kullanım sırasında, hiçbir oynamaya izin vermeyecek şekilde motora bağlanırlar.

Motorlar: Su Kayağı yarışlarında kullanılan motorların boyları 5 m-6,5 m, bordo yükseklikleri ise ,1,80-2,50 m'dir. Ayrıca yarış sırasında motorların 2 adet dalga alıcı ve vericisi, 2 adet de dalga ölçme aleti bulunur.

Rampalar: Atlama rampaları eğik düzlem şeklinde olup, genişliği 3.7- 4,30 m, boyu 6,40-6,70 m, su seviyesinin altındaki uzunluğu ise her noktada 60 cm'dir.

Giysiler:Yarışmacılar su geçirmez dalgıç pantolonları ve can yelekleri giyerler. Can yeleklerinin üzerinde hiçbir şekilde metal parçalar bulunamaz. Hava ile şişirilen yelekler yarışmacıları su üstünde tutar; ayrıca kaburgaları ve iç organları darbelerden korurlar.

Kurallar

Yarışmalar, bireysel olarak yapılmaktadır. Bütün yarışmalar 2 devreden oluşur ve yarışmacılar ilk devreye katılmak zorundadırlar. Başarılı olanlar 2. devreye katılırlar. Her yarışmacıya, yarış sırasındaki başarısına göre puan verilir.

Yarışma sırası gelmiş olmasına rağmen, hala hazır olmamış ya da yarışma yerine gelmemiş olan yarışmacılar, yarıştan diskalifiye olurlar. Yarışmacının diskalifiye olması durumunda, eğer bir sonraki yarışmacı iskelede hazır değilse, hazırlanması için kendisine 1 dakika süre tanınır.

Yarışlar erkek ve bayan olarak ayrılır.Yarışlara her yaştan yarışmacı katılabilir.

Yarışma görevleri, yarışma türlerine göre WSU tarafından önerilen başhakem, hakem ve yardımcılardan oluşur.

Başhakem: Bütün değerlendirme.skorları denetleme ve her yarış için hakemleri ve yardımcıları seçmekle görevlidir.

Su Kayağı Yarışmaları

Uluslararası yarışmalar, üç dalda yapılır. Bunlar:

1-Atlama Yarışmaları(Rampa),
2-Slalom Yarışmaları,
3-Gösteri Yarışmaları(Trick)

1-Atlama Yarışmaları(Rampa)

Seyircinin en beğendiği yarış türüdür.

Bu yarışmalarda slalom yarışmalarında kullanılanlardan daha uzun, geniş ve alt düz kayaklar kullanılır.

Kayakçı hızla giden bir motorun (hız erkeklerde azami 58 km/saat bayanlarda 55 km/saat'tir.) arkasında bıraktığı dalgayı çaprazlamasına çıkar ve havaya fırlar. Geçerli ve puan alıcı atlayış için kayakçı, atlama rampasının üstünden geçtikten sonra düz ve dengeli biçimde suya inmeli ve parkur sonunu gösteren şamandıra yönünde kaymalıdır.

Atlama sırasında önemli olan yarışmacının ne kadar yükseğe fırladığı değil, atlama uzunluğudur. Kayakçı atlamaya geçtiği sırada rampa ile temas halindeyken başını ve gövdesini dik tutarak, halatın tutma yerini sıkıca kavrar. Kalçasını öne çıkarır, dizlerini büker ve öne doğru iter. Bu pozisyonda iken ayakları kayağa tam olarak basmalıdır. Havadayken de suya hiç bakmamalıdır. Suya inişte ise, yarışmacı bükülen dizleri üzerinde yaylanır.

Atlama mesafeleri, rampanın üst kenarının ortasının hemen altındaki su hattı noktasından, kayakçının kayaklarının topuklarının suda ulaşmış olduğu en az derinliği kadar ölçülür.

Yarışmacı rampayı geçip suya indikten sonra halatı, tutma yerinin dışında başka bir yerden tutarsa ya da teknenin izinden çıkarsa, o atlayış geçersiz sayılır.

Her kayakçı 3 deneme atlayışı yapar ve en uzun atlayışı değerlendirilir.

Atlama yarışmalarında, bir hakem tekneden yarışmacının yönünü ve hızını denetlerken, diğer hakemler (5 yardımcı hakem) kıyıdan atlayışın doğru yapılıp yapılmadığını kontrol ederler.

2-Slalom Yarışmaları

Bu yarışmalarda arkaya doğru incelen ve her iki ayak için bağları bulunan kayaklar kullanılır.

Yurdumuzda slalom yarışları ilk kez 1984 yılında federasyon tarafından İstanbul Florya 'da düzenlenmiştir.

Karşılaşmaların sonunda aynı puanları paylaşan yarışmacılar tekrar yarıştırılırlar.Tekrar yarışmalarında, her defasında halat belli miktarlarda kısaltılarak ve teknenin hızı artırılarak, yarışmacılar arasında eleme yöntemi uygulanır. Sonuçta, tek yarışmacı kalana kadar yarışma devam eder.

Slalom yarışmalarında kayakçı,sabit bir hızla çekilen teknenin arkasında,

Şamandıralarla belirlenmiş parkuru zikzaklar çizerek hatasız geçmeye çalışır. Slalom yarışlarında yarışmacıyı çeken halatın uzunluğu 18,25 m'dir .Yarışlar tek kayakla yapılır. Yarış parkurunun uzunluğu 259 m olup; genişliği 23 m'dir. Parkurun girişinde bir giriş kapısı bunun dışında parkur boyunca 3'ü sağda, 3'ü solda olmak üzere 6 şamandıra ve bir çıkış kapısı bulunur. Şamandıralarla tekne arasındaki mesafe her noktada 11,50 m'dir. Şamandıralar kolayca görülebilmeleri amacıyla, fosforlu kırmızı ya da sarı renklerde olurlar.

Parkurun ortasında, düz bir rota izleyen teknenin izinden çaprazlamasına geçen yarışmacı, şamandıraları dışardan geçerek parkur sonundaki çıkış kapısından yarışı bitirir. Yarışmacılar geçtikleri şamandıralara, düşmelerine ve şamandıralara, düşmelerine ve şamandıra atlamalarına göre sıralanırlar. Slalom yarışmalarında bir hakem denetleme yaparken, diğer hakemler kıyıdan kaç şamandıranın düzgün geçildiğini saptarlar.

3-Gösteri Yarışları(Trick)

Artistik ya da Akrobatik yarışmalar olarak da bilinen Su Kayağı gösteri yarışmaları, yumuşaklık ve gücü birleştiren yarış türüdür.

Türkiye'de ilk Trick Şampiyonası 1991 yılında Bursa Demirtaş Tesisleri'nde yapılmıştır.

Yarışmalar, giriş kapıları ikişer şamandıra ile belirlenmiş parkurda düz bir doğrultuda yapılırlar.

Kayakçı tek ya da çift kayak kullanabilir.

Gösteri yarışmaları; yan kayma, ayağa geçirilen halatla 180 derece ters kayma, 360 derecelik tam dönüş ve kayarken dönme hareketlerinden oluşur .Yarışmacı parkuru 2 defa geçer. Bu geçiş zamanları 20 saniyeden fazla süremez.

Yarışmacı, yaptığı her hareket için zorluk derecesine göre (önceden belirlenen) puan alır. 2. turdan sonra puanlar toplanarak, kayakçının gösteri yarışma puanı belli olur.

Gösteri yarışmalarında, bir hakem tekneden kayakçının hızını ve rotasını denetlerken, diğer hakemler gösteride yapılan figürlerin kurallara uygun olup olmadığını saptarlar.

Geriye dönme hareketleri tek kayakla yapılabileceği gibi, çift kayakla da uygulanabilir. İlk başta vücudun ağırlığı iki bacak üzerine eşit olarak verilir ve dizler hafifçe bükülür. Bu aşamada kollar gergin, vücut dik tutulur. Ayaklar ve bükülü dizlerin yardımıyla kayaklar ters çevrilerek geriye dönme hareketi gerçekleştirilir. Bu arada tutma çubuğu da sıkıca kavranılır. Dönüş aşamasında dıştaki el çubuğu bırakarak, kol arkaya uzatılır ve çubuk yeniden tutulur. Böylece dönüş tamamlanmış olur.

Yarışmaların değerlendirilmesi puanlama yöntemiyle yapılır. Puanlar yarışmacının teknik başarısı ve hareketlerdeki estetiğine göre verilir. En fazla 12 puan toplayan yarışmacı birinci olur.

Çift ve Tek Kayak

Su Kayağı, tek veya çift kayakla yapılır. Çift kayakta denge, yan yana ve birbirine paralel olarak duran iki kayak üzerinde sağlanır. Tek kayaktaysa, iki ayak da, biri önde biri arkada olmak üzere tek bir kayak üzerindedir. Çift kayaktan tek kayağa geçerken kayaklardan biri su yüzeyinde bırakılır.Vücut ağırlığını taşıyan ayağın çok dengeli basması gerekir. Serbest bacak önce suyun üzerinde gezinir, sonra öne uzanır, ayak bileği taşıyıcı bacağın diz ardı çukuruna konur. Daha sonra serbest ayak, baldırdan kayağa kadar kaydırılarak indirilir. Serbest ayak kayağa bastığında dizler bükülü olmalıdır (arkadaki ayak,kayağa tamamen basar) Slalom yarışı, yalnızca tek kayakla yapılır. Bu uzun ve topuğunun altında küçük salması bulunan bir kayaktır.

Bare Foot(Çıplak Ayak)

İngilizce çıplak ayak anlamına gelen, "Bare Foot" Su Kayağı türünde ski kullanılmadan, çıplak ayakla kayılır. Kuralları normal Su Kayağı kurallarıyla aynı olup, teknelerin hızları biraz daha düşüktür. Yarışmalar; slalom, artistik atlama ve çıplak ayakla kayma olmak üzere üç branşta düzenlenir.
kaynak: sporum.gov.tr

ana sayfa  _  yazdır

doga.tutkusu.com ©