|
Sa Muzere Doverosa
(Fatma)
Totu paret anneuladu. So betza como, su tempus chi m'est restadu est casi coladu
totu; tempus e mundu anneulados costantemente. Fit accaidu meda annos a como, fio zovine tando. Ataturk fit ancora su dugone nostru beneitu. Faghiat sa gherra cun s'inimigu de intro e de fora. S'iscontru prus importante fit cun sa Grecia: cussa emmosí chi fit una gherra de sambene. S'Europa fit falada e fit bocchende zovines e betzos. Fogu e bombardamentos fin una commina costante. Nois fimus sos pissighidos. Como faghent filmis chi giamant eroismu. Non creo chi s'abballansa esistit prus.
Sa prima gherra mundiale fit colada dae pagu. Oh! cudda gherra, cando su
sultanadu aiat isconfitu s'ispiritu de sa zente nostra; a niune praghet esser binchidu. Aiamus murrunzadu, ma Ataturk nos aiat torradu s'ispiritu. Aiamus batagliadu pro sa libertade e sa gloria nostra. Aiamus binchidu su conflitu, ma tzertos conflitos non si podent bincher mai. Sas istaiones aian batidu unu cambiamentu nou; deo fio pro mi cojuare. Isse fit un'omine mazore. Teniat goi meda muzeres chi non bi la faghiat prus. Sas muzeres l'aian piantadu. Si giamaiat Sadi, e prus innantis aio appresu dae sa neta mea "Sadi cheret narrer arraulidade." Iscureddu.
Sadi non podiat agatare nisciun'atera; in domo mea non lu connoschian. Ischiamus
petzi chi teniat unu trabagliu importante. Fit un'iffitziale de su governu. Mamma e babbu fin cuntentos ca ischiat iscriere e lezere. Lu devia atzetare - sos mios fin miseros e ignorantes de su mundu; creeimus chi su mundu fit piatu. Deo bi creo ancora, ca si no, comente bi podimus caminare subra chena ruere giosso?
Devia seberare isse o fagher sa teraca, intrare in domo anzena a coghere e a nitare
e a fagher sa mundana. Su padronu de domo faghiat pemper molestias sessuales a sas teracas; custu non deviat accaire a me. Creia de leare sa detzisione mezore.
"Emmo." E it'ateru podia faghere? Fio petzi una pisedda de batordighi annos. Sa
die de s'affidu su coro meu fit matzucchende. Sas feminas fin dansende ind- un'appusentu e sos omines aian leadu sa sala manna. Tenia meda dinari appiccadu a su bestidu de isposa. Fit goi diversu dae sos affidos de como: b'aiat pagu mandigu e sa bestimentas fin baratas. Sos cojuados noos forsis si connoschent e forsis sunt indeosados.
Non l'aio ancora abbaidadu cun atentzione, ca su dovere si deviat manifestare petzi
prus a tardu. Sadi devet essere un'omine annosu. Aio postu a un'ala su famine e aio miradu sas feminas chi fin iscudende sos tamburos cantende. Mi piaghiat pensare chi mi fio sistemende a dovere. Una femina fit totu etzitada dae su ritmu. Tenia una boghe magnifica, emetiat orulos chi parian bennere dae sos rios, dae sa mesanote, e dae su coro inue sos omines non la pidian assuzetare.
Mamma e deo nos fimus aojadas unu mamentu, e podia bidere chi non si fit
divertende. Mi fio preguntende proite. Fio fiza sua e mi fio cojuende cund'unu segnore, no?
"Amus fatu su chi podiamus," aiat nadu issa tenzendemi sa manu. Babbu l'aiat tirada
cun isse comente si fit un'istratzu.
Totu fin estaticos pro me ca aio ocros brabos e pilos grogos; non propriu normale
in domo mea, ca sos costantes mios fin totu brunos. Deo aio leadu custa carateristica dae iaia mea chi beniat dae sa Russia.
Fio isetende su note. Totu naraian chi fit bonu in su letu. Fio disposta a lu amare e a
lu ubbidire ca fit su primu omine meu. Isperaia petzi chi fit garbadu e zentile cun megus.
Sa die de s'affidu fit colada, sa camera chi aio intradu fit piena de flores e su letu fit
disizosu. L'aio isetadu, isperende chi non fit goi betzu cantu si naraiat.
Sos invitados l'aian ispintu e isse fit bintradu cuntentu e gioghitosu.
"Tando m'as cojuadu pro su dinari. Como deves pagare, e pagare a dovere
Fio chena faeddu; sos betzos mios non podian faeddare prus abertamente.
Comente podia bivere cun cust'omine chi si la fit riende a bucca manna e chi fit pudende de alcol?
"Ispozadi como." Fio trimulende ma aio fatu su chi m'aiat cumandadu.
"Zovine, delicada e vergine. Ejasí, Allah meu, cantu mi piaghes; tue e deo nos amus
a fagher amigos."
Non si fit frimmadu unu mamenteddu totu su note. Fio sambenende e totu
tremebunda. Mi pariat de essere a conos ind'una timanzera subra de unu mare abbulotadu. Aiat frastimadu e frastimadu totu su note, fit brinchende totue e fit tirende e ispinghende. A sa fine si fit postu a drommire. Deo fio pianghende. Si custu est su chi sas muzeres devent faghere, tenzo astiu de essere una femina, tenzo aztiu pro isse.
Diversu dae sa domita mea chi aiat petzi unu appusentu, cussa domo fit
accumbenientziada pro su fatu chi aiat duas cameras e sa coghina. De die netaia sa domo, sas puddas e s'ainu. Sas machinas las aian inventada dae pagu e no nd'aia bidu manc'una, e tzertu isse nde cheriat una. Li piaghiat possedere cosas chi, a differentzias de sas feminas, podiat comporare, e goi aiat nadu: "Sas feminas sunt baratas e fatziles. Sas machinas non sunt goi fatziles. Si solu podia comporare una machina a postu tou, ma bidu su chi est accaidu sa note colada, non ti cheret prus niune."
Sa domo fit umpia de libros. Non isco lezere, ma mi praghiat ispiuerarelos, e lu
pensaia pitzinneddu lezendelos. Ma non l'aio bidu mai lezere.
Sic'andaiat a su buteghinu a si bantare de su chi faghiat in su letu. Sadi pudiat prus
de totu. Pregaia in su tappetu de domo chena m'abbizare chi mi fit abbaidende. Lu astiaia e lu imploraia de non lu faghere. S'anima mea si fit tinta de nieddu. Sas titas fin bessidas fora e isse mi-che fit brincadu subra comente una bestia.
"Sas mundanas non resant, e ite ti crees?"
Tres meses prus a tardu mi fio abbizada de essere raida. Isse si-nde pesaiat in su
bell'e mesu de su note pro buffare una tatza de abba, e pustis mi leaiat. Non teniat consideratzione pro su pitzinnu.
Fit casi su tempus de illierare e tenia ancora meda cosas de faghere; persighia a
fagher su dovere meu finas in fundu. Mamma mea m'aiat imparadu su dovere meu, su chi una muzere devet e non devet faghere. Mi fin bennidas sas penas de sa leva e isse fit bessidu pro che pigare sa mastra de partu. Issa aiat leadu abba calda. Apprima fit bessida sa conchedda, ispilida comente su babbu. Aio ticchirriadu cando l'aio bidu igue, fizu meu, unu bete de pitzinnu; aiat criadu puppas cun sas ateras muzeres, ma mancu unu masciu. Fio cuntenta chi mi trataiat cun rispetu, si solu pro unu pagu. Como bi-nd'aian duos. Sentia astiu e non los cheria bidere.
"E fagheli sutzare sa tita, bagassa 'etza!"
Aio fatu su chi m'aiat cumandadu. Aio miradu su piseddu; pariat totu uniforme e
somizaiat meda a babbu sou, feu e conch'ispilidu. Aio chircadu carchi carateristica de me, ma no-nde podia bidere una. Pariat chi cuss'omine assenegadu aiat fatu totu isse. Deo mancu esistia.
Ses annos chei custos fin colados. Ses annos de turmentu. M'aiat ruinada intro e
non podia cuntzepire ateros pitzinnos, e de custu nde fio aggaliada. Su cumportamentu malu de su pitzinnu mi daiat gioia e mi faghiat abbetiare a su matessi tempus. In iscola imparaiat bene. Maridu meu fit fieru de isse e aiat detzisu chi, in su tempus benidore, lu deviat mandare in Turchia a cumpletare sos istudios. Deo non podia narrer nudda. Ma fio cuntenta chi aiat agatadu un'affetu pro cussu pitzinneddu. Non li piaghiat s'idea de dipendere dae me pro sos disizos sessuales suos. Lu astiaia, e cussu fit totu.
Aio connotu unu de s'edade mea. Teniat sos ocros a modu de risu. Aiamus detzisu
de fagher s'amore, puru si non podiat atzetare cuss'allepporeddare: cheriat totu. Trabagliaiat pro maridu meu comente pastore. Dae carchi mese mi fit crocchitende e deo murrunzaia de riflessu.
"Lu deves bocchire," aiat nadu cun passione. Non lu cheria faghere; una cosa gai
cruele. Ma non podia bidere un'atera bessida.
"Bocchimulu umpari."
"Non poto," aio protestadu pro sa millisima bia; isse si addoliaiat e non mi faeddaiat
pro meda oras. Beniat a sa cua dae s'armentu de arveghes e daiat carchi francu a su piseddu pro abbaidare sos animales.
"L'apo a narrere a babbu," ma non l'aiat fatu mai. Leaiat su dinari e tuccaiat deretu
a sas arveghes.
"Mi ses fatende diventare una criminale."
Faghiamus s'amore cando Sadi fit in su buteghinu paonazendesi da sa sessualidade
e de sas feminas suas, ca isse puru teniat un'amorosa.
"Cheres cuss'ominatzu pro su restu de sa vida tua? furare sa zovinesa tua? fagher
s'amore cun tegus?"
A sa fine aio notadu chi non tenia alternativa. Non mi lassaiat mancu unu francu,
babbu e mamma non mi podian agiuare, s'innamoradu meu teniat pagu dinari e deo cheria fizu meu. Gai faghiamus a s'amore ca mi piaghiat cun isse. Mi sentia fora dae cussa timanzera abbulotada.
Mi fio fata fobica de sos istranzos in domo mea, goi aiao dadu su congé a su
coghineri. Aio iscubertu chi Sadi non fit goi riccu comente creia; aiat sas arveghes e su salariu. Aio creidu a un'imperu ma non b'aiat casi nudda, petzi una seguridade cumfortabile. Aiat abbulutadu finas sos mannos mios.
"Batimi una tatza 'e limonada' movedi si non cheres intendere su fuste frusciare..."
"Ses seguru chi nde cheres?"
"Tzertu, tzertu, anda e faghe in presse."
"Abberu nde cheres?"
"Sa bagassa tua e chie t'at criadu, ello proite ses fatende sa macca como? A mi
toccat de t'abbaidare fatende sa teracca? E inue est su coghineri? Custos pisellos faghent ischifu. Non ti do cosas prus importante de faghere? Leala in culu."
"A pustis de aer preparadu sa limonada."
"Picciocchedda 'ona. Quita como, ca cras at a benner s'ispetore. Kaimakam,
l'ischis bene tue puru. E inue sunt sos ispijitos? Bae e batimilos, malefadada. E tue, piccioccheddu meu, comente ti sentis?
"Babbu meu."
Mi sentia in pasu pro unu mamentu, pustis aio dadu un'allampiada mala a
cuss'omine pitzinneddu. Aio sentidu sos poddighes suos pitigaremi cun cussa pedidoria infinida. In coghina aio preparadu sos cugumeddos avvelenados. Los aio buddidos innantis e lassados fora a s'isfritare. Aio ischitzadu unu limone. Su suore de sas manos si fit unidu a su sutzu.
"Ell'inue ti che fis costuida?"
A sa fine fit totu fatu. Non pensaia chi podiat abbizaresi de nudda, ca li piaghiat sa
limonada.
"So benzende."
Aiat buffadu totu, sididu. Pariat totu isse, e a unu tzertu puntu li-che fin rutu sos
ispijitos. Si fit postu sa manu a bula comente si lu fin istrangugliende. Aio bocchidu un'essere umanu.
"Butalu," aio pensadu.
Una fita de turta... e su calore li fit bintradu intro.
"M'as bocchidu." Aiat fatu unu risu sarcasticu e si-che fit avviadu a mezus vida. Sas
notes in cussu letu banzigadore fin finidas. Sas richiestas infinidas, su malumore sou e s'abitudine sua de isfutaremi. Su bantaresi in sos botighinos de su chi faghiamus. Mi fio posta ficchida subra su corpu sou. Fizu meu m'aiat bidu. Non at ismentigadu e non m'at perdonadu. Su cras m'aian arrestada. |
|
Domo
|